Gender*owe dylematy

Peryfrazy, gwiazdki, podkreślniki – język neutralny płciowo trafia do niemieckich mediów. W Polsce nawet o tym się nie rozmawia

Zeszłej jesieni widzowie wiadomości w ZDF, czyli w drugim programie niemieckiej telewizji publicznej, nie wierzyli własnym uszom. Prezenterka Petra Gerster zaczęła genderować, czyli czytając wiadomości, w rzeczownikach osobowych robiła krótką przerwę (tzw. gendergap), wskazującą na to, że ma na myśli nie tylko mężczyzn i kobiety, ale i wszystkich tych, którzy nie czują się ani jednymi, ani drugimi. Zamiast np. Studenten (studenci) Gerster mówiła Student*innen (student*ki), robiąc w miejscu gwiazdki małą pauzę. Widzowie szybko zorientowali się, że to nie jest jakieś zająknięcie, tylko celowy zabieg. Na prezenterkę posypały się gromy.

Do ZDF wpłynęło ponad 60 skarg, autorami większości z nich byli starsi mężczyźni. Kilku widzów odesłało Gerster nawet napisane przez nią książki, tłumacząc, że od kiedy zaczęła ich „terroryzować genderowym szaleństwem”, nie mogą już trzymać jej książek na półce. Dla wielu prezenterka ZDF stała się „genderową terrorystką”, która „brutalnie niszczy język Goethego i Schillera”.

Gerster, która w maju br. odeszła na emeryturę, tłumaczyła, że zdecydowała się na używanie języka neutralnego płciowo, bo przekonała się, że taka forma lepiej odpowiada zmienionemu społeczeństwu. „Biały, zdominowany przez mężczyzn świat to przeszłość. (…) Całe społeczeństwo, wszystko zmienia się w zawrotnym tempie” – mówiła w wywiadzie dla „Heute-Show”. Język – jak tłumaczyła – może na dłuższą metę zmienić coś w świadomości ludzi, by społeczeństwo było wolne od dyskryminacji i bardziej sprawiedliwe. Dodała, że młodzi ludzie chwalą ją za poprawny genderowo język, którego Gerster używała w każdym wydaniu wiadomości.

Petra Gerster jest jedną z nielicznych dziennikarek i dziennikarzy, którzy używają w niemieckich mediach najbardziej zaawansowanej mówionej formy języka gender, ale nie jest pierwszą. Przed nią „gendergap” praktykował czasami już inny prezenter wiadomości w ZDF – 60-latek Claus Kleber, a jeszcze wcześniej konsekwentnie czyniła to Anne Will w pierwszym programie publicznej telewizji ARD.

Jak zapewnia ZDF, stacja nie ma wytycznych dotyczących języka neutralnego płciowo i daje dziennikarzom wolną rękę. „ZDF chce komunikować w sposób niedyskryminujący i zwraca uwagę na zmiany zachodzące w społeczeństwie i języku. Redakcje oraz prezenterzy i prezenterki decydują sami o używaniu języka gender. Podchodzimy do tego indywidualnie” – odpowiada ZDF na pytanie „Press”.

Katarzyna Domagała-Pereira

Aby przeczytać cały artykuł:

Zapisz się na nasz newsletter i bądź na bieżąco z najświeższymi informacjami ze świata mediów i reklamy. Pressletter