Gniew i rozrywka. Newsmax Polska ma zapewnione finansowanie mimo kontrowersji

Mimo kontrowersji związanych ze strukturą kapitałową, a może właśnie z ich powodu, Newsmax Polska ma zapewnione finansowanie. A to może być jednym z kluczowych elementów powodzenia projektu.

Marek Sowa, ekspert rynku mediów, w przeszłości związany m.in. z CBS News, Liberty Global i Agorą, na przykładzie wersji amerykańskiej kanału telewizyjnego Newsmax ocenia, że ten format to tzw. angertainment, czyli połączenie gniewu i rozrywki, a nie newsy. – Kontrowersyjne opinie prowadzących i zaproszonych gości, świadomy dobór tendencyjnych, spiskowych czy wręcz kłamliwych materiałów mają na celu nie tyle informowanie widzów, ile wywołanie u nich skrajnych emocji, takich jak gniew czy oburzenie. To ma zwiększać zaangażowanie, oglądalność i promować wizję świata, w którym tylko określony typ silnego przywódcy, jak Donald Trump, może zapewnić bezpieczeństwo i dobrobyt – stwierdza Sowa. I przypomina: – Po przegranych przez Trumpa wyborach prezydenckich w 2020 roku również Newsmax zarzucał firmom obsługującym wybory od strony technicznej ordynarne fałszerstwa na rzecz kampanii Joe Bidena. Efekt? Dwie ugody, w których Newsmax, aby uniknąć wyroków sądowych, musiał zapłacić za kłamstwa łącznie ponad 100 mln dolarów na rzecz Dominion Voting Systems i Smartmatic.

FRONT SYBERYJSKI

Zagrożona startem Newsmaxa w Polsce mogła poczuć się m.in. Telewizja Republika. Na początku kwietnia zapytałem Tomasza Sakiewicza, prezesa i redaktora naczelnego Republiki, jak stacja podchodzi do startu Newsmax Polska, czy to może być dla Republiki duża konkurencja i czy ten nadawca chciał przejąć pracowników Republiki. W odpowiedzi dostałem od niego wiadomość: „Konkurencja działa na nas jak lekkie zawirowanie w pogodzie – tylko poprawia nam cerę, a krzywdy nie robi. Dziwię się tylko, że zapowiadany front z Atlantyku idzie jednak od Syberii”.

O potencjalnych związkach Newsmaxa z Rosją kilka dni później rozpisywał się związany ze stacją serwis Niezalezna.pl.

Z kolei już w marcu na powiązanym ze stacją portalu Blaskonline.pl pojawiały się artykuły o Newsmax Polska, w których wspominano o potencjalnych związkach stojącego za stacją Telekom Srbija z Rosją.

W kwietniu Niezalezna.pl napisała m.in.: „Operatorem odpowiedzialnym za wprowadzenie marki Newsmax do Polski jest spółka Newsmax Balkans. Podmiot ten należy do giganta telekomunikacyjnego Telekom Srbija. Jest to firma, w której pakiet większościowy posiada państwo serbskie, co w praktyce oznacza bezpośrednie podporządkowanie władzom w Belgradzie”. I dalej: „Jak zauważają analitycy i zagraniczni obserwatorzy, rozwój i ekspansja Telekom Srbija były w przeszłości współfinansowane przez rosyjski Sbierbank. To największy państwowy bank w Rosji, który od lat pełni funkcję finansowego ramienia Kremla, używanego do realizacji celów geopolitycznych Władimira Putina i budowania rosyjskich wpływów w Europie”. Wcześniej na powiązania z Rosją zwracała też uwagę „Rzeczpospolita”, cytując portal Diplomacy & Commerce, który w 2019 roku pisał: „Z okazji wizyty prezydenta Federacji Rosyjskiej, pana Władimira Putina, Sbierbank Serbia oraz Telekom Srbija podpisały memorandum o współpracy. Memorandum to zostało zainicjowane na podstawie poufnej umowy zawartej pomiędzy tymi dwiema spółkami w grudniu 2018 roku. Sbierbank Serbia jest jednym z banków, które uczestniczyły w finansowaniu (kredytowaniu) Telekomu”. „Rzeczpospolita” podała też, że Telekom Srbija „jest krytykowany za koncentrację rynku medialnego w kraju, która prowadzi do zamykania ust mediom opozycyjnym wobec rządu”.

Dlatego w kwietniu 2026 roku europosłowie Koalicji Obywatelskiej Łukasz Kohut i Krzysztof Brejza wystosowali list do Komisji Europejskiej, pytając o jej działania w związku z planami wejścia Newsmaxa do Polski. „Nie możemy pozwolić, aby podmioty powiązane z rosyjskim kapitałem lub wpływami miały możliwość kształtowania przekazu informacyjnego w Polsce” – tłumaczył Kohut na Facebooku.

Na strukturę kapitałową Newsmaxa zwraca też uwagę Michał Adamczyk, który współtworzy internetowy Kanał TAK, a wcześniej był dyrektorem programowym wPolsce24. – Są niepokojące informacje dotyczące niejasnych źródeł finansowania. To wszystko musi zostać dokładnie zbadane – stwierdza.

KTO ZA TYM STOI?

Większościowym udziałowcem polskiej spółki Newsmax Gateway Poland jest Newsmax Gateway B.V. z Amsterdamu. Jedynym wspólnikiem firmy z Amsterdamu jest z kolei Telekom Srbija A.D. Mniejszościowy udziałowiec polskiej spółki to Arena News Channels Two D.O.O. Beograd z siedzibą w Belgradzie. To firma nadająca Newsmax Balkans. Według wykazu Mavise.obs.coe.int jej końcowym właścicielem jest Telekom Srbija.

Z kolei w połowie kwietnia w komunikacie nadawcy podano: „Newsmax Polska operować będzie w oparciu o model franczyzowy amerykańskiej stacji Newsmax notowanej na nowojorskiej giełdzie. Projekt w Polsce realizowany jest przez spółkę Newsmax Balkans”.

Do zarzutów o rosyjskie wpływy w polskim Newsmaxie odniósł się w odpowiedzi na wpis jednego z użytkowników serwisu X Christopher Ruddy, założyciel amerykańskiego kanału Newsmax. „Jakiekolwiek badania pokazałyby, że Newsmax jest i był wiodącym konserwatywnym medium w Ameryce wspierającym walkę Ukrainy o wolność! Nigdy nie poparlibyśmy żadnej organizacji medialnej, która popiera agresję Rosji” – napisał.

Z kolei Aleksandra Velicković, odpowiadająca za PR w Newsmax Balkans, nie odniosła się do mojej prośby o komentarz do doniesień medialnych sugerujących, że serbska firma zaangażowana w projekt może mieć powiązania z Rosją.

Medioznawczyni Aleksandra Chmielewska, w przeszłości m.in. kierowniczka projektów TV w firmie Gemius, ocenia, że struktura kapitałowa Newsmaxa może spowodować więcej procedur po stronie regulatorów rynku telewizyjnego. – Zawsze wtedy podmiot awaryjnie może zacząć nadawać w internecie i wchodzić na rynek etapami – zauważa.

Mimo kontrowersji związanych ze strukturą kapitałową, a może właśnie z ich powodu, stacja ma zapewnione finansowanie. A to może być jednym z kluczowych elementów powodzenia projektu. Jak informował w kwietniu „Presserwis”, polską spółkę dokapitalizowano – łączna kwota objętych udziałów przez wspólników to ponad 1,2 mln zł, z tego 122 tys. zł trafiło na kapitał zakładowy (wzrósł z 18 tys. zł do 140 tys. zł), a ok. 1,1 mln zł na kapitał zapasowy. Już wcześniej przeprowadzono podobną operację, ale na mniejsze kwoty – 13 tys. zł przeznaczono na kapitał zakładowy, a 117 tys. zł na kapitał zapasowy. Zastrzyków finansowych zapewne będzie więcej, bo w umowie spółki napisano: „Spółka może zaciągać pożyczki od jej wspólników” i „Wspólnicy są zobowiązani do wniesienia dopłat w wysokości do 100 000 (sto tysięcy)-krotności wartości udziałów posiadanych w dniu podjęcia uchwały o dokonaniu dopłat”.

Krzysztof Ziemiec, dziennikarz telewizyjny i youtuber, który pracował m.in. w TV Puls, gdy udziały w niej miała spółka Ruperta Murdocha, przypomina, że Amerykanie dofinansowali wtedy stację – mieli ok. 35 proc. udziałów, ale pieniądze wykładali właściwie tylko oni. – Tu też można przypuszczać, że przez rok Newsmax Polska może sobie pozwolić na brak sukcesu rynkowego. Pytanie, co dalej. Mają know-how, mają fundusze, mogą zawalczyć, choć w tym przypadku łowisko jest płytkie – ocenia Ziemiec, nawiązując m.in. do odpływu części widzów od klasycznej telewizji.

ZACZĘŁO SIĘ W AMERYCE

Marek Sowa, ekspert rynku mediów, tłumaczy, że amerykański Newsmax określa sam siebie jako „ulubiony kanał Donalda Trumpa”, co – jego zdaniem – jest dość specyficzną formą autopromocji. – W USA kanał skierowany jest do mniej wymagających widzów, czyli do zagorzałych zwolenników ruchu MAGA i Donalda Trumpa. Stacja rzeczywiście była wielokrotnie wymieniana przez amerykańskiego prezydenta jako jedno z prawdziwie „amerykańskich i patriotycznych” źródeł informacji, obok m.in. Fox News czy OAN (One America News Network). Oznacza to tylko tyle, że w przeciwieństwie do tradycyjnych, profesjonalnych stacji telewizyjnych głównego nurtu (CBS, NBC, ABC, CNN), określanych zwykle przez Trumpa jako „fake news media”, w Newsmax i podobnych kanałach Donald Trump może liczyć na brak trudnych pytań i pełne, bezkrytyczne wsparcie ruchu MAGA i prowadzonej przez siebie polityki – ocenia Sowa.

Jak dodaje, Newsmax w zamyśle założyciela, Christophera Ruddy’ego, jest stacją informacyjną prezentującą chrześcijańsko-konserwatywny punkt widzenia, mającą zapewniać równowagę i dawać odpór „lewackim” mediom głównego nurtu. Sowa wspomina też, że Christopher Ruddy to bliski znajomy Donalda Trumpa.

– W praktyce to niszowa stacja będąca tubą propagandową skrajnej amerykańskiej prawicy, miks polaryzujących opinii i teorii spiskowych. Z rzetelną informacją i dziennikarskimi standardami nie ma to wiele wspólnego. W spektrum amerykańskich mediów kanał plasuje się na prawo od Fox News i ma znacznie mniejszą od niego oglądalność – stwierdza Marek Sowa.

Sam Newsmax na swojej stronie internetowej ma o sobie lepsze zdanie: „Newsmax promuje wolną prasę – taką, która dostarcza Amerykanom wyważonych informacji, różnorodnych punktów widzenia oraz uczciwych debat na temat spraw wpływających na nasze życie”.

***

To tylko fragment tekstu Michała Niedbalskiego. Pochodzi on z najnowszego numeru „Press”. Przeczytaj go w całości w magazynie.

„Press” do nabycia w salonach prasowych, App Store, Google Play, e-Kiosku lub online na E-sklep.press.pl.

Czytaj też: Nowy "Press": rozmowa z Pawłem Płuską, Newsmax w Polsce i prawnik "Gazety Wyborczej"

Michał Niedbalski