Mało informacji a dużo emocji po ataku terrorystycznym w Krakowie

Po tragicznym sobotnim ataku terrorystycznym w Krakowie większość polskich mediów przez długie godziny nie podawała szczegółowych informacji o ofiarach. Tę lukę wypełniały media społecznościowe, częstokroć się myląc i wprowadzając w błąd. Tomasz Sakiewicz z Republiki twierdził, że policjanci "uciekli albo pilnują Warszawy".

W sobotę 24-letni mieszkaniec Ostrowca Świętokrzyskiego strzelał z samochodu do przypadkowych osób. Zginęło sześć osób, 15 zostało rannych, w tym dwóch policjantów i sam napastnik. W mieszkaniu w Ostrowcu Świętokrzyskim znalezione zostały zwłoki rodziców i siostry sprawcy ataku.

Telewizje informacyjne natychmiast uruchomiły wydania specjalne. TVP Info rozpoczął je o 15.36. TVN 24 o 15.47 przerwał emisję "Rankingu Mazura" i zaczął nadawać program na żywo. W Polsat News o strzelaninie poinformowano w "Wydarzeniach" o 15.50, a wydanie specjalne prowadzono od 15.53. Republika, która relacjonowała polityczny protest w Krakowie, przekazała pierwsze informacje o 15.22, a wPolsce24 – o 15.29.

Ramówki w sobotę zmieniły również stacje radiowe, zwiększono obsady w newsroomach. RMF FM od 16 nadawał "Fakty" co pół godziny, a cały program dotyczył strzelaniny. Co pół godziny emitowano również serwisy w Radiu Zet, Polskim Radiu 24 i Radiu Eska. Specjalne wydania uruchomiły Radio RMF24 i radio Tok FM. O 16 ramówkę zmieniło Polskie Radio 24, podporządkowując ją wydarzeniom w Krakowie i rezygnując ze stałych pozycji antenowych. Specjalne programy wideo pokazywały również portale internetowe.

W niedzielę programy informacyjne "19.30" TVP i "Wydarzenia" Polsatu nadawane były z Krakowa.

Sakiewicz pytał, gdzie jest policja

Tomasz Sakiewicz, prezes i redaktor naczelny Republiki, relacjonując wydarzenia na Rynku Głównym w Krakowie, zarzucił policji nieobecność na miejscu strzelaniny. "Nie wiadomo, gdzie jest policja. Uciekli albo pilnują Warszawy. Coś nieprawdopodobnego. Ani jednego policjanta przy gigantycznej strzelaninie" – mówił przed 15.30 Sakiewicz, który wcześniej był na demonstracji kilkaset metrów od Rynku Głównego. Powtarzał to później wielokrotnie. "Co za bzdury! Bzdury pan gadasz" – zareagował jeden ze stojących obok niego mężczyzn.

Tomasz Sakiewicz podał również nieprawdziwą informację, jakoby sprawcami strzelaniny była grupa cudzoziemców. "Prawdopodobnie strzelaniny dokonała jakaś grupa cudzoziemców. Takie pierwsze informacje dostałem" – mówił Sakiewicz.
Z kolei Polsat News przekazał w sobotę na antenie nieprawdziwą informację, że sprawca był żołnierzem.

"Sakiewicz szczuł na policję"

Działalność Republiki oburzyła dziennikarzy na platformie X. "To, co robi Republika i Sakiewicz, to skrajna patologia. Każdy, kto tam chodzi, żyruje tę patologię. Taka transmisja jak ta godzi w bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny. Gdyby w Polsce istniała KRRiT, ta patologia zostałaby zamknięta" – napisał Patryk Michalski, dziennikarz TVN 24. Wicenaczelny Onetu Janusz Schwertner skomentował: "Teraz już wiemy, że Sakiewicz szczuł na polską policję, tuż po tym, gdy krakowski policjant, ranny, z narażeniem życia powstrzymał zamachowca przed jeszcze większą tragedią…".

Prof. Uniwersytetu Warszawskiego Tadeusz Kowalski, medioznawca i członek Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, komentuje: – Tomasz Sakiewicz zasłaniał sobą policjanta i twierdził, że nie ma służb. To prymitywna propaganda polityczna, której nie chcę oceniać w szczegółach i która nie ma nic wspólnego z dziennikarstwem.

W wydanym w niedzielę oświadczeniu prof. Kowalski napisał: "Od wielu miesięcy Telewizja Republika emituje materiały, które w mojej ocenie rażąco naruszają art. 18 ustawy o radiofonii i telewizji. KRRiT in gremio nie podjęła dotąd działań zmierzających do wyciągnięcia konsekwencji wobec nadawcy. Wzywam członków Rady do niezwłocznego podjęcia kroków przewidzianych w ustawie". 

Podsycanie niegodne mediów

Republikę krytykuje również dr hab. Miłosz Babecki z katedry dziennikarstwa w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. – To, co widzieliśmy w przekazach Tomasza Sakiewicza i Republiki, jak i na profilach w mediach społecznościowych osób z tej stacji, to typowe podsycanie dezinformacji niegodne mediów. Podobnie czynili niżsi rangą politycy Konfederacji oraz Prawa i Sprawiedliwości mimo apeli o nieprowadzenie gry politycznej związanej z tą tragedią – mówi Babecki.

Ministra kultury Marta Cienkowska poinformowała w niedzielę, że złożyła skargę do KRRiT na Republikę.

Oświadczenia wydały organizacje dziennikarskie. "Wypowiedź Tomasza Sakiewicza rażąco narusza standardy, które powinny obowiązywać każdego, kto uważa się i kto występuje publicznie w roli dziennikarza. Tomasz Sakiewicz po raz kolejny udowodnił, że nim nie jest" – napisała Rada Polskich Mediów. "W obliczu tragedii, zginęło sześć osób, a szesnaście zostało rannych, reakcja Tomasza Sakiewicza była skandaliczna, nacechowana typowym dla tej stacji kłamstwem i polityczną hucpą" – czytamy w stanowisku Stowarzyszenia Dziennikarzy RP, które domaga się od KRRiT przeanalizowania programu Republiki "w kontekście kłamliwych relacji i komentarzy z tragicznych wydarzeń w Krakowie".

Z kolei Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich wyraziło "stanowczy protest wobec brutalnego ataku medialnego i politycznego, jaki został wymierzony w dziennikarzy oraz redakcję Telewizji Republika".

Brak informacji o ofiarach

W sobotę w mediach do wieczora nie było szczegółowych informacji o ofiarach – np. o ich wieku, miejscu zamieszkania i narodowości. Wieczorem komendant główny policji gen. Marek Boroń podał, że są wśród nich obywatel Wielkiej Brytanii, trzy Polki, a dwie osoby nie zostały wówczas jeszcze zidentyfikowane. Tymczasem wieczorem Ministerstwo Spraw Zagranicznych Portugalii potwierdziło, że wśród rannych jest obywatelka tego kraju. W niedzielę wojewoda małopolski Krzysztof Klęczar przekazał, że jedną z ofiar jest obywatelka Austrii.

W strzelaninie ranny został Jacek Bryniarski, który w przeszłości kierował marketingiem w Canal+, Samsunga i P4. "Moje szczere podziękowania są dla wszystkich brytyjskich, irlandzkich i zagranicznych lekarzy i ratowników, którzy się mną opiekowali i uratowali moje życie po tym, jak zostałem postrzelony" – napisał Bryniarski na Facebooku.

Dariusz Nowak wzmocnieniem dla urzędu

Patryk Salamon, redaktor naczelny serwisu Lovekrakow.pl, opowiada "Presserwisowi", że początkowo z dostępnością do informacji od władz Krakowa było dosyć trudno. – Prezydent Łukasz Gibała nie przekazywał oficjalnie komunikatów aż do zakończenia sztabu kryzysowego. Dariusz Nowak, rzecznik prezydenta Gibały, w momencie tragedii nie był delegowany do reprezentowania urzędu. To był nagły powrót Dariusza Nowaka, o czym nie wiedzieli nawet pracownicy urzędu. Byłem jednym z pierwszych dziennikarzy, którzy z nim rozmawiali, i to on przekazał nam informacje o pomocy psychologicznej, jaka zostanie udzielona wszystkim osobom, które jej potrzebują. Rozmawiałem też z wiceprezydentem Krakowa Karolem Wałachowskim, ale miał on raczej skąpe informacje – opowiada Salamon i dodaje: – Oceniam jednak pracę urzędu i prezydenta całkiem dobrze, głównie przez powrót Dariusza Nowaka, który dał nam dużo wiedzy na temat tragedii. Nowak może się okazać dużym wzmocnieniem dla urzędu miasta w kwestiach komunikacyjnych.

Przemysław Taranek, krakowski reporter Radia Zet, nie szukał kontaktu z Urzędem Miasta i prezydentem Krakowa. – Po zamachu terrorystycznym, przy którym działają służby specjalne, wojsko i policja, urząd miasta i prezydent nie są pierwszoplanowymi źródłami informacji. Prezydent pojawił się na pierwszej konferencji prasowej wczoraj wieczorem w Urzędzie Wojewódzkim, był razem z wojewodą, ministrami obrony narodowej, sprawiedliwości oraz spraw wewnętrznych i administracji. I bardzo dobrze oceniam, że się tam pojawił. Przekazał informacje o ogłoszeniu żałoby w mieście i zapowiedział pomoc psychologiczną dla świadków i ofiar – mówi Taranek, który był jednym z trzech reporterów Zetki relacjonujących wydarzenia w Krakowie.

Bez podsycania strachu

Katarzyna Życińska, prezeska agencji 38 Content Communication oraz ekspertka ds. komunikacji kryzysowej i zarządzania reputacją, przypomina, że Kraków to nie tylko jeden z najważniejszych kierunków turystycznych w Europie, ale również miasto o wielowiekowej tradycji, silnej tożsamości i ogromnym kapitale kulturowym oraz gospodarczym. – Nie ma dziś podstaw, by zakładać trwałe osłabienie pozycji turystycznej Krakowa. Są natomiast powody, by skoncentrować się na bezpieczeństwie mieszkańców i odwiedzających miasto. Wzmocnienie działań odpowiednich służb, opieka nad osobami dotkniętymi tragedią, dostęp do rzetelnych informacji. Spokojna, regularna i spójna komunikacja. Bez bagatelizowania wydarzeń, ale również bez podsycania strachu. Te działania muszą być także skierowane do turystów, którzy zaplanowali bądź planują odwiedzenie Krakowa – profesjonalne, merytoryczne, jasno tłumaczące sytuację oraz wsparcie władz miasta i odpowiednich służb – wylicza Katarzyna Życińska. Zaznacza, że w takich sytuacjach odpowiedzialność spoczywa nie tylko na władzach miasta i służbach, ale również na mediach i wszystkich uczestnikach debaty publicznej.

Fundacja TVN i Fundacja TVP uruchomiły zbiórki dla ofiar strzelaniny w Krakowie. Fundacja TVN przekazała na ten cel 500 tys. zł.

Zbiórkę zorganizował również twórca Kanału Zero Krzysztof Stanowski. W niedzielę wieczorem na koncie w serwisie Zrzutka.pl było ponad 5,3 mln zł.

(MF, KOZ, 09.11.2026)