W Polsce sąd, a nie UODO rozstrzyga ws. niezanonimizowanych zdjęć z ukrytej kamery

Włoski urząd ochrony danych osobowych ukarał stację telewizyjną za brak anonimizacji ujęć zarejestrowanych ukrytą kamerą. W Polsce brak lub niedokładna anonimizacja może być przedmiotem sprawy o naruszenie dóbr osobistych przed sądem, Urząd Ochrony Danych Osobowych nie ma takich uprawnień.

Reti Televisive Italiane w programie "Le Iene" pokazała reportaż o fabryce ceramiki emitującej niezdrowe substancje. Reporterzy udali się z ukrytą kamerą do gabinetu lekarza. Symulując chorobę, starali się wyciągnąć od niego informacje kompromitujące zakład produkcyjny. Jak zaznaczył włoski urząd ochrony danych osobowych (GPDP), ujęcia tylko częściowo zasłaniały twarz lekarza, nie zmodyfikowano jego głosu, a elementy otoczenia pozwalały na identyfikację.

Po emisji programu do lekarza zgłosili się przedstawiciele fabryki, oskarżając go o zniesławienie. W listopadzie GPDP nałożył na stację karę w wysokości 10 tys. euro, nakazując usunięcie odcinka programu z internetu. Uznano, że dziennikarze nie dołożyli starań, aby zanonimizować wypowiedź lekarza. Z tego obowiązku nie zwalnia ich nawet działalność dziennikarska.

O sprawie w serwisie LinkedIn napisał ostatnio Tomasz Borys, ekspert ds. ochrony danych osobowych. Włoski przykład wywołuje pytania, jak sytuacja mogłaby wyglądać u nas. - Polski organ nie może zadziałać jak włoski, ponieważ w świetle obowiązujących w naszym kraju przepisów ustawy o ochronie danych osobowych nie ma do tego uprawnień. W ustawie wpisano szereg wyjątków od stosowania przepisów RODO, wśród nich działalność dziennikarską - tłumaczy Tomasz Borys.

Potwierdza to rzecznik Urzędu Ochrony Danych Osobowych Adam Sanocki. - Jak dotąd nie wpłynęła skarga dotycząca opublikowania przez dziennikarzy materiału z ukrytej kamery. Wyłączenie stosowania niektórych przepisów RODO nie oznacza, że dziennikarze nie mają obowiązku chronić osób, których dane przetwarzają. Są do tego zobowiązani przez prawo prasowe - wyjaśnił. 

To oznacza, że UODO nie może ukarać dziennikarzy i nadawcy za ujawnienie danych przez publikację niezanonimizowanych ujęć z ukrytej kamery. Włoski odpowiednik urzędu ochrony danych osobowych dostał takie uprawnienia. Brak lub niedokładna anonimizacja może być w Polsce tylko przedmiotem sprawy o naruszenie dóbr osobistych przed sądem. 

Jak podkreśla Tomasz Patora, reporter programu "Uwaga!" TVN, często nie jest możliwe zapewnienie pełnej anonimowości bohaterowi, zwłaszcza dla osób najbliższych. - Dlatego zamazujemy twarz, kontekst - na przykład dom - i zmieniamy głos bohatera, aby zapewnić jak największe bezpieczeństwo prawne - mówi.

Z kolei Przemysław Talkowski, prowadzący program "Państwo w państwie" w Polsacie, podkreśla: - Za każdym razem konsultujemy się z prawnikami. Nie jesteśmy w stanie zasłonić wszystkiego - na przykład kiedy materiał dotyczy gospodarstwa rolnego, to nawet sąsiednie budynki mogą zdradzić miejsce akcji.

Patora dodaje, że kontekst sprawy włoskiej wygląda inaczej. - Osoba zarejestrowana przy użyciu ukrytej kamery nie jest negatywnym bohaterem tej historii, nie jest też w żaden sposób z nim związana. W takiej sytuacji większość szanowanych stacji telewizyjnych i dziennikarskich kodeksów etycznych zakazuje publikacji takiej wypowiedzi - wyjaśnia.

(PTD, 15.01.2021)