Filmowcy rozpoczynają batalię sądową z siecią kin Helios o wynagrodzenia

Stowarzyszenie Filmowców Polskich – Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych złożyło pozew przeciwko sieci kin Helios (Grupa Agora) o zapłatę tantiem należnych twórcom. Helios odpowiada, że działania SFP-ZAPA opierają się na pomówieniach.

Martyna Tomczyk-Bagińska, starsza specjalistka ds. komunikacji i PR stowarzyszenia tłumaczy, że sieć kin Helios odprowadzała na rzecz twórców 1,05 proc. przychodów ze sprzedaży biletów.

– Bez uzasadnionych podstaw sieć kin Helios podjęła jednostronną decyzję o obniżeniu stawki wypłacanej na rzecz twórców do 0,25 proc. wszystkich wpływów ze sprzedaży biletów i ograniczyła wypłaty do filmów nieamerykańskich. Wysokość tej obniżki jest drastyczna. Kwoty przekazywane twórcom przez sieć kin Helios będą nawet 60 razy niższe – mówi Martyna Tomczyk-Bagińska i deklaruje: – SFP-ZAPA złożyło stosowny pozew w sądzie własności intelektualnej w sprawie przywrócenia stawek płaconych wcześniej w sieci kin Helios. Jesteśmy przygotowani na wieloletnią batalię.

Czytaj też: Piotr Pykel p.o. dyrektorem ds. sportu Telewizji Polsat

W przesłanej "Presserwisowi" informacji prasowej SFP-ZAPA ocenia, że postawa Heliosa jest trudna do przyjęcia i zrozumienia, bo jest to jedna z największych sieci kinowych w Polsce (ma łącznie 292 sale w 52 kinach), działająca w ramach silnej grupy kapitałowej.

"Przychody Heliosa tylko w 2025 r. wyniosły ponad pół miliarda złotych. Forsowany przez Helios model rozliczeń w oczywisty sposób nie zapewnia twórcom godziwego wynagrodzenia, a spór nie dotyczy podmiotu marginalnego czy znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej, lecz dużego gracza rynkowego. Spółka ta opiera swoją działalność na twórczości filmowej, a dodatkowo korzysta ze wsparcia medialnego giganta – spółki Agora" – napisali filmowcy.

"SFP-ZAPA nie kwestionuje prawa kin do prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania zysków. Twórcy i kina są częścią tego samego ekosystemu. Kiedy polskie kino odnosi sukces, korzystają na tym zarówno autorzy filmów, jak i podmioty, które je rozpowszechniają. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby korzyści płynące z eksploatacji filmów były dzielone w sposób uczciwy i oparty na równych zasadach" – komentuje dyrektor SFP-ZAPA Dominik Skoczek, cytowany w komunikacie.

W jego ocenie trudno zaakceptować sytuację, w której jeden z największych uczestników rynku osiąga znaczące przychody z wyświetlania filmów, a jednocześnie dąży do jednostronnego obniżenia wynagrodzeń należnych twórcom, bez których pracy te filmy w ogóle by nie powstały.

"W efekcie działań Heliosa coraz większa część środków wypłacanych twórcom będzie pochodziła od mniejszych kin studyjnych i lokalnych, które rzetelnie wywiązują się z obowiązku rozliczania ustawowych tantiem. Działania Heliosa są głęboko niesprawiedliwe zarówno wobec twórców, jak i wobec wszystkich pozostałych kin w Polsce, które respektują obowiązujące zasady" – uważa szef stowarzyszenia.

Sieć kin Helios działania SFP-ZAPA określa jako pomówienia. Według niej stowarzyszenie uzurpuje sobie prawo do pobierania tantiem dla twórców filmowych, których nie reprezentuje.

"Rozbieżność stanowisk między SFP-ZAPA a Heliosem dotyczy przede wszystkim tego, czy organizacja może pobierać tantiemy od wszystkich filmów łącznie z amerykańskimi, czy tylko od tych, których twórców reprezentuje i którym rzeczywiście przekazuje zgromadzone środki. Nikt nie wie, czy i komu w ogóle SFP-ZAPA przekazuje pieniądze. SFP-ZAPA celowo pomija fakt, że stanowisko Heliosa w tej sprawie nie jest odosobnione, gdyż żadna sieć kinowa w Polsce nie rozlicza tantiem w sposób narzucany przez tę organizację" – czytamy w stanowisku sieci kin Helios, przesłanym "Presserwisowi".

W ocenie Heliosa SFP-ZAPA od lat jednostronnie narzuca kinom stawki tantiem "według własnego widzimisię, nie podejmując negocjacji z branżą".

"Szczególnie bulwersujące jest to, że SFP-ZAPA uzurpuje sobie prawo do pobierania tantiem na rzecz twórców filmów amerykańskich, choć ich im nie przekazuje. Takie praktyki budzą poważne wątpliwości prawne i są niezgodne z elementarnym poczuciem sprawiedliwości" – wskazuje Helios.

Istotą systemu praw autorskich – jak tłumaczy sieć kin – jest to, aby zebrane pieniądze trafiały do osób uprawnionych, a nie były przechowywane na kontach SFP-ZAPA.

"Analiza sprawozdania finansowego organizacji wykazuje, iż ponad ćwierć miliarda złotych »czeka« na zidentyfikowanie twórców i przekazanie tantiem. Tymczasem SFP-ZAPA latami rzekomo szuka uprawnionych filmowców lub czeka na ich zgłoszenie się, a następnie po bezskutecznym »poszukiwaniu« przejmuje te środki i wydaje je w absolutnie uznaniowy i nietransparentny sposób. Sposób wydatkowania zebranych środków był przedmiotem kontroli Ministerstwa Kultury, po której do prokuratury skierowano zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa" – zauważa Helios.

Spółka podkreśla, że pomimo wszystkich okoliczności oraz braku obowiązującej umowy wypłaca tantiemy należne polskim twórcom filmowym proporcjonalnie do wpływów osiąganych przez polskie produkcje.

"Na filmy polskie przypada obecnie ok. 15 proc. sprzedawanych w kinach biletów i stąd m.in. wynika istotna różnica pomiędzy oczekiwaniami SFP-ZAPA, a oceną Heliosa co do wysokości należnych tantiem. Jednocześnie spółka deklaruje gotowość do wypłaty wynagrodzeń należnych twórcom zagranicznym na analogicznych zasadach, gdy tylko SFP-ZAPA potwierdzi, że rzeczywiście reprezentuje takich twórców oraz przekazuje im zgromadzone środki" – odpowiada Helios.

W ocenie zarządu sieci kin "sądowe rozstrzygnięcie pozwoli ostatecznie zweryfikować zarówno zasady poboru wynagrodzeń autorskich, jak i sposób ich dystrybucji".

(JF, KOZ, 17.09.2026)