Nie żyje Wanda Traczyk-Stawska, uczestniczka Powstania Warszawskiego i laureatka Medalu Wolności Słowa

We wtorek zmarła uczestniczka Powstania Warszawskiego Wanda Traczyk-Stawska. Miała 99 lat. W 2022 roku otrzymała Medal Wolności Słowa.

"Odeszła Bohaterka wielu pokoleń. Pani Wanda Traczyk-Stawska »Pączek«. Żołnierka Powstania Warszawskiego. Autorytet. Zabierała głos w ważnych sprawach, sprzeciwiała się mowie nienawiści i zwykłym nikczemnikom. Chciała dla nas silnej i bezpiecznej Polski w Europie. Dziękujemy Pani Wando! Cześć Jej pamięci" – napisał na platformie X wiceminister kultury Maciej Wróbel.

"Warszawa straciła kogoś wyjątkowego – Bohaterkę, żołnierkę Powstania Warszawskiego, Honorową Obywatelkę Miasta. Ale przede wszystkim nauczycielkę, która przez całe życie uczyła nas tego, co najważniejsze: odwagi, godności i odpowiedzialności za drugiego człowieka" – napisał na Facebooku prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.

Wanda Traczyk-Stawska urodziła się 7 kwietnia 1927 r. w Warszawie; była psycholożką, działaczką społeczną i uczestniczką Powstania Warszawskiego, w którym walczyła jako łączniczka i strzelec Szarych Szeregów oraz Armii Krajowej pod pseudonimami "Atma" i "Pączek".

Po upadku zrywu trafiła do niemieckich obozów jenieckich. Po wojnie ukończyła studia psychologiczne na Uniwersytecie Warszawskim. Do późnych lat 70. pracowała jako nauczycielka w szkołach specjalnych dla dzieci z niepełnosprawnościami. Angażowała się w działalność na rzecz pamięci o poległych powstańcach, kierowała Społecznym Komitetem ds. Cmentarza Powstańców Warszawy. Aktywnie uczestniczyła w życiu publicznym zabierając głos w sprawach praw człowieka, praw kobiet oraz demokratycznych wartości.

W 2022 roku podczas gali Medalu Wolności Słowa Fundacja Grand Press przyznała Wandzie Traczyk-Stawskiej Medal Specjalny.

W laudacji dla Wandy Traczyk-Stawskiej podkreślono jej apel o jak najszybszą pomoc militarną dla Ukrainy.

"Należy mi się jedynie to, żebyście chcieli mnie słuchać" – zaczęła skromnie Wanda Traczyk-Stawska. "Przyjechałam do was, by powiedzieć, że mam dla was wszystkich tutaj najwyższy szacunek, bo zdobyliście wolność bez jednego strzału. I to jest dopiero sztuka. Sztuka, że społeczeństwo zaczyna myśleć. I rozumie, że najwyższą wartością jest wolność, a nie partia i jej interes.

Wanda Traczyk-Stawska dodała: "Mówię do was jako bardzo stary człowiek, ale kiedy patrzę na was, znów mam 17 lat i znów chcę wam przekazać miłość do tego kraju. Pamiętajcie, że najważniejsze na świecie są dzieci, uczcie je, by umiały kochać siebie wzajemnie i kochać przyrodę, bo przyroda jest dowodem na istnienie Boga".

(PAP, KOZ, 19.08.2026)