„Żar. Oddech Afryki”

Dariusz Rosiak
Wydawnictwo Czarne
Wołowiec 2016

To drugie wydanie książki, która ukazała się w 2010 roku – zaktualizowane i uzupełnione. We wstępie Dariusz Rosiak przyznaje, że chciałby więcej napisać o sukcesach mieszkańców krajów Afryki, ale jak już zabiera się do pisania o tym kontynencie, zwykle wygrywają opowieści o przemocy, cierpieniu, korupcji czy wzajemnej krzywdzie, jaką sobie Afrykanie wyrządzają.

Krzywda to ważne słowo przy opisie Afryki przez Rosiaka. Nawet wiedząc co nieco o tym kontynencie, po przeczytaniu „Żaru” ma się w głowie jedno pytanie: Dlaczego oni to sobie robią?. Z opowieści Rosiaka o krajach, które wyzwoliły się z kolonializmu, często wybija się nieumiejętność radzenia sobie z niepodległością, ale przede wszystkim bezpardonowe korzystanie z objętej (otrzymanej) władzy. Tak bezczelne, że prowadzące do zagłady własnego ludu. Czy dotyczy to Kwame Nkrumaha z Ghany, który w ciągu kilku lat roztrwonił cały potencjał społeczny i bogactwo swojego kraju, czy Mengystu Hajle Marjama, który, wprowadzając etiopską wersję komunizmu, tak naprawdę utrwalił władzę feudalną – zawsze schemat był ten sam: utrzymać się u władzy tylko po to, by robić pieniądze, i robić pieniądze, by utrzymać władzę. W tym celu można nawet wywołać klęskę głodu w państwie. A jak zarobić na głodzie? Warto przeczytać. Rosiak wędruje z kraju do kraju i na przykładzie kilku państw wyjaśnia, na czym polega afrykańska Realpolitik i wspierająca ją hipokryzja Zachodu. Dlaczego bohaterowie zmieniają się w dyktatorów. Czym skutkuje święta zasada: rodzinie trzeba pomagać. Autor próbuje nam wyjaśnić, dlaczego, spiesząc z pomocą humanitarną państwom afrykańskim, nie zawsze pomagamy. Z drugiej strony, uczciwie pokazuje, że wcale nie należy się nad tymi ludźmi użalać. Że przede wszystkim trzeba zrozumieć, jak Afrykanie postrzegają świat: swój i ten zachodni. Książka Rosiaka w tym pomaga.

RG