Wydawnictwo Mariusza Szczygła rezygnuje z wydawania książek
"To była często wspaniała, czasem euforyczna, ale coraz częściej wyczerpująca przygoda" – napisał Mariusz Szczygieł (fot. Tytus Żmijewski/PAP)
Fundacja Instytut Reportażu, prowadzona przez Mariusza Szczygła, wygasza działalność Wydawnictwa Dowody. – Będziemy sprzedawać już wydane książki, ale nie będziemy wydawać nowych. Do zawieszenia działalności zmusiła nas sytuacja ekonomiczna rynku książki – mówi Olga Gitkiewicz z zarządu fundacji.
Gitkiewicz zaznacza, że działalność Wydawnictwa Dowody prowadzonego przez Fundację Instytut Reportażu była coraz mniej rentowna. – Dowody wydawało rocznie 6-7 pozycji o średnim nakładzie ok. 3 tys. egz. Tak niewielkie wydawnictwo nie jest w stanie negocjować ceny podczas zakupu papieru, nie ma dużych budżetów promocyjnych – mówi.
W jej ocenie, wbrew panującemu stereotypowi popyt na literaturę non-fiction na polskim rynku nie jest duży. – A to była nasza specjalizacja. Wydawaliśmy również literaturę czeską, która ma grupę fanów, ale bardzo niewielką. Nie rozdzieramy szat. Wygaszamy wydawnictwo, aby skoncentrować się na działalności misyjnej – mówi Olga Gitkiewicz.
Fundacja Instytut Reportażu prowadzi wiele działań edukacyjnych. – Uczymy młodych ludzi myślenia krytycznego, pisania reportaży. Prowadzimy projekty wspierające dziennikarzy lokalnych i ogólnopolskich w tworzeniu jakościowych materiałów. Prowadzimy kawiarnio-księgarnię Wrzenie Świata w Warszawie – wylicza Gitkiewicz. – Fundacja Instytut Reportażu działa i będzie działać, ale nie stać jej na inwestowanie w wydawanie nowych książek – zaznacza. Fundacja nie rezygnuje z innych przedsięwzięć, takich jak Festiwal po Drodze (w zeszłym roku impreza miała przerwę).
Prezes Fundacji Instytut Reportażu Mariusz Szczygieł napisał na Facebooku: "To była często wspaniała, czasem euforyczna, ale coraz częściej wyczerpująca przygoda (...). Dostaję wyrazy współczucia, ale nie jestem w minorowym nastroju. Porównam to do sytuacji z kimś bliskim, kto czeka na śmierć w hospicjum. Tak długo to trwa, tyle cierpi, że na pogrzebie nie wpadamy w czarną rozpacz. Myślimy: i on, i my czujemy ulgę. Tak właśnie jest ze mną i Dowodami".
Wydawnictwo Dowody powstało w 2014 roku jako Wydawnictwo Dowody na Istnienie (obecną nazwę przyjęło w 2023 roku). Prowadzili je Julianna Jonek-Springer (redaktorka naczelna) i Mariusz Szczygieł.
Do najbardziej rozpoznawalnych autorów publikowanych przez Dowody należą: Kamil Bałuk, Joanna Gierak-Onoszko, Olga Gitkiewicz, Anna Goc, Urszula Jabłońska, Jarosław Mikołajewski, Jakub Sieczko i Mariusz Szczygieł.
Wydawnictwo wznowiło również stare zbiory reportaży i esejów takich autorów, jak Jolanta Brach-Czaina, Hanna Krall, Włodzimierz Nowak, Andrzej Mularczyk, Miron Białoszewski. W ramach serii czeskiej opublikowało dzieła m.in. Oty Pavla, Josefa Škvorecký’ego i Pavla Kohouta.
Do największych sukcesów wydawnictwa można zaliczyć: "27 śmierci Toby’ego Obeda" Joanny Gierak-Onoszko, "Nie ma" Mariusza Szczygła, "Głuszę" Anny Goc, "Nie zdążę" Olgi Gitkiewicz oraz "Różewicza. Rekonstrukcję" Magdaleny Grochowskiej.
"Nie zdążę" Olgi Gitkiewicz zdobyło tytuł Książki Reporterskiej Roku 2020.
W 2025 roku Fundacja Instytut Reportażu miała 4,55 mln zł przychodów z działalności gospodarczej oraz 545 tys. zł ze statutowej. Koszty działalności gospodarczej wyniosły 4,15 mln zł, a statutowej 545 tys. zł. Rok 2025 fundacja zamknęła zyskiem netto wynoszącym 279 tys. zł (dane z Krajowego Rejestru Sądowego).
(JF, 21.08.2026)
