Andrzej Poczobut odebrał Order Orła Białego z rąk prezydenta Karola Nawrockiego

Podczas niedzielnych obchodów Święta Trzeciego Maja na Zamku Królewskim w Warszawie Andrzej Poczobut odebrał z rąk prezydenta Karola Nawrockiego Order Orła Białego.

Po odebraniu odznaczenia przez Andrzeja Poczobuta zgromadzeni na Zamku Królewskim uhonorowali go długimi owacjami.

Nawrocki: "Poczobut to bohater i człowiek niezłomny"

– Dzisiaj zgromadzili się ludzie wyjątkowi, którym Rzeczpospolita Polska pragnie podziękować – powiedział po wręczeniu odznaczeń prezydent Karol Nawrocki.

Czytaj też: Godny. Rzecz o Andrzeju Poczobucie, który kuszeniu nie uległ. "Wolność słowa nie ma ceny"

– Nie waham się jako historyk powiedzieć, że Andrzej Poczobut to bohater i człowiek niezłomny, który dla polskości i przywiązania do historycznej prawdy i walki o prawa człowieka i demokrację w reżimie Łukaszenki był gotowy pójść do więzienia. Nie uciekł. Spędził lata w więzieniu i wrócił jako zwycięzca – powiedział Nawrocki.

– Cierpienie, którego Pan doświadczył, ma głęboki sens i buduje poczucie wspólnoty narodowej – dodał prezydent.

Później głos zabrał sam odznaczony. Poczobut stwierdził, że "jest tylko zwykłym człowiekiem". – Nie czuję się bohaterem, bohaterami tej historii są żołnierze AK; jestem zwykłym człowiekiem, który żyjąc w nieprzyzwoitych czasach próbuje zachować się przyzwoicie. Tylko tyle i aż tyle – stwierdził. Dziennikarz dodał, że odbiera Order Orła Białego jako wyróżnienie dla wszystkich członków Związku Polaków na Białorusi.

– Jestem dumny, że mogę podziękować prezydentowi Karolowi Nawrockiemu, jego poprzednikowi Andrzejowi Dudzie, premierowi Donaldowi Tuskowi oraz Mateuszowi Morawieckiemu za działania na rzecz mojego uwolnienia. Jest coś, co nas wszystkich łączy i to jest polskość – powiedział Poczobut.

Andrzej Poczobut został odznaczony Orderem Orła Białego przez Nawrockiego jeszcze w czasie ubiegłorocznego Święta Niepodległości, kiedy dziennikarz przebywał w białoruskiej kolonii karnej. Prezydent mówił wtedy, że odznaczenie to "jasny sygnał, że Polska zawsze będzie upominać się o swoich synów, o tych, którzy dla Polski żyją, którzy walczą o ojczysty język i dla których wartość polskości, warta jest także cierpienia w białoruskim więzieniu".

Poczobut odzyskał wolność po 1860 dniach

Andrzej Poczobut odzyskał wolność 28 kwietnia 2026 roku po 1860 dniach. Po raz pierwszy poinformował o tym w mediach społecznościowcych premier Donald Tusk, pisząc "Andrzej Poczobut wolny! Witaj w polskim domu, Przyjacielu". Tusk zamieścił też zdjęcia z granicy, na których było widać wychudzonego Poczobuta.

Czytaj też: Prosto w oczy. Wywiad z Andrzejem Poczobutem, Dziennikarzem Roku 2011

Dziennikarz został zatrzymany 25 marca 2021 roku po rewizji w jego mieszkaniu w Grodnie. Białoruskie władze zarzuciły mu podżeganie do nienawiści i rehabilitację nazizmu oraz wzywanie do działań na szkodę Białorusi. Jego "przestępcza" działalność miała polegać m.in. na tym, że atak ZSRR na Polskę w 1939 roku nazywał "agresją", interesował się historią Polaków na Grodzieńszczyźnie i opisywał działania polskiego ruchu oporu prowadzone po zajęciu tych terenów przez ZSRR. Tak jak w przypadku wielu innych dziennikarzy, przestępstwem okazała się też jego praca, w ramach której przekazywał informacje z Białorusi. W 2023 roku Poczobut został skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Trafił do łagru w Nowopołocku, słynącego z wyjątkowo ciężkich warunków.

Andrzej Poczobut urodził się 16 kwietnia 1973 roku w polskiej rodzinie w Brzostowicy Wielkiej koło Grodna. W 1998 ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Grodzieńskiego Uniwersytetu Państwowego im. Janki Kupały. Chciał zostać adwokatem, jednak coraz bardziej represyjny reżim Aleksandra Łukaszenki zlikwidował niezależną adwokaturę na Białorusi. Działał w Związku Polaków na Białorusi, który wydawał m.in. tygodnik polonijny "Głos znad Niemna". Zaczął pisać do tego tygodnika.

"Wiadomo, że płacy dziennikarzy nie da się porównać do zarobków prawników, ale z drugiej strony cały czas jesteś tam, gdzie się coś dzieje, no i możesz być wolny" – mówił Andrzej Poczobut w artykule w magazynie "Press" z 2011 roku pt. "Kaskader", przedstawiającym jego sylwetkę. Pracował m.in. w grodzieńskich gazetach "Pahonia", "Dień", "Miestnoje Wriemia", "Głos znad Niemna" czy ogólnokrajowym, niezależnym dzienniku "Narodnaja Wola". Pisał też do serwisów internetowych "Biełorusskij Partizan" oraz "Karta'97". Od 2006 roku był korespondentem "Gazety Wyborczej".

Order Orła Białego najwyższym odznaczeniem

W swoich artykułach Andrzej Poczobut krytykował białoruski reżim. Z tego powodu był wielokrotnie zatrzymywany i aresztowany. W 2011 roku został skazany na trzy lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata za znieważanie Aleksandra Łukaszenki.

Czytaj też: Tekst Andrzeja Poczobuta z magazynu "Press". "Łukaszenka przegrywa z internetem"

Andrzej Poczobut dwukrotnie był wybierany Dziennikarzem Roku – w latach 2011 i 2021. W 2021 roku otrzymał również Medal Wolności Słowa w kategorii Media. Pod koniec października 2025 roku został laureatem Nagrody im. Andrieja Sacharowa za Wolność Myśli, przyznawanej przez Parlament Europejski.

W dniu jego uwolnienia na Press.pl przypominaliśmy teksty z magazynu "Press" związane z Andrzejem Poczobutem, w tym wywiady z dziennikarzem, które można przeczytać tutaj. "Szczęście jest wtedy, kiedy się ma czyste sumienie. Mogę bez obrzydzenia patrzeć na swoją twarz w lustrze" – mówił Poczobut po tym, jak został Dziennikarzem Roku 2011.

Order Orła Białego to najwyższy order Rzeczypospolitej, ustanowiony w 1705 r., reaktywowany w 1921 r. Nadawany jest za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla Rzeczypospolitej Polskiej, uczynione zarówno w czasie pokoju jak i w czasie wojny, najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom innych państw.

Czytaj też: Czy polskie media przypominają te na Białorusi? Wywiad z Andrzejem Poczobutem z 2016 roku

(HAD, MAK, 03.05.2026)