Republika wyzywa zwolenników SAFE od zdrajców. "Nawoływanie do nienawiści"

Telewizja Republika w czwartek 12 marca, po zawetowaniu przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawy o SAFE, rozpoczęła publikację pasków określających zwolenników projektu mianem "zdrajców" i "volksdeutschów". – To tak rażące łamanie zasad etyki dziennikarskiej, że trudno przejść obok tego obojętnie – mówi "Presserwisowi" prof. Katarzyna Bąkowicz, badaczka dezinformacji i medioznawczyni z Uniwersytetu SWPS.

"Herr Donald Fur Deutchland. Tusk rozkazuje prezydentowi RP", "Niemiec płakał jak sprzedawał Tuskowi kredyt SAFE", "Szajka zdrajców i volksdeutschów próbuje zadłużyć Polaków u Niemców na miliardy euro", "Der SAFE fur Deutchland kapputt", "Prezydent Nawrocki sprzeciwił się agenturze, zdrajcom i volksdeutchom – potrzebuje naszego wsparcia" i wiele innych w tym samym agresywnym stylu.

Wieliński: "To nawoływanie do nienawiści"

Prof. Tadeusz Kowalski deklaruje skierowanie w tej sprawie wniosku do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, której jest członkiem. W jego opinii paski (…) "zawierają treści naruszające art. 18 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji". Wymienia sześć, ale zaznacza, że jest ich więcej.

Czytaj też: Kanał Zero powielił nieprawdziwą informację o zarobkach lekarza w Sokółce

"Przekaz nadawcy propaguje treści niezgodne z prawdą, sprzeczne z polską racją stanu, zawierające dyskryminację z powodu poglądów politycznych oraz treści nawołujące do nienawiści. Złożę formalny wniosek do KRRiT o uruchomienie postępowania sprawdzającego, czy nadawca nie narusza zasad wykonywania koncesji (która – notabene – nie została przez nadawcę opłacona w wymaganej wysokości)" – pisze prof. Kowalski w e-mailu skierowanym do "Presserwisu".

Bartosz Wieliński, wicenaczelny "Gazety Wyborczej", także uważa, że KRRiT "ma obowiązek" zareagować na publikacje stacji kierowanej przez Tomasza Sakiewicza. – Te paski to nawoływanie do nienawiści. To trzeba traktować jak przestępstwo. Bezczynność KRRiT w tej sprawie też będzie się ocierać o łamanie prawa – uważa Wieliński. Dodaje, że gdy on i Wojciech Czuchnowski z "GW" ujawnili, iż pracownicy Republiki nie dostawali pensji, Sakiewicz odpowiadał, że autorzy tych informacji są pod wpływem narkotyków. – Myślę, że w podobny sposób można teraz skomentować autorów tych pasków w Republice – dodaje Wieliński.

Profil na platformie X o nazwie "Oglądam Wiadomości, bo nie stać mnie na dopalacze2", który od lat obserwuje propagandę, tylko do południa 13 marca opublikował 25 takich pasków Republiki (a potem dodawał kolejne). Autor profilu stwierdza "Wczoraj napisaliśmy Wam, że w TV Republika odpalono szajbę antyniemiecką. Jesteśmy Wam winni przeprosiny. To, co od rana paskowy TV Republika wrzuca na belki, przekracza wyrażenie »szajba« oraz naszą wyobraźnię, a domyślacie się, że troszkę już widzieliśmy…".

Skandaliczne paski Republiki

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski, załączając w weekend kilka z tych pasków do swoich wpisów, komentował: "Oni są obłąkani".

Czytaj też: Kanał TAK zdobył od stycznia 11,6 tys. subskrybentów. Łącznie ma ich ponad 56 tys.

Gdy 13 marca rząd ogłosił swój plan B do weta prezydenta, Republika pisała na pasku "Tusk odpowiada uchwałą »fur Deutschland« na weto prezydenta". Kiedy stacja nadawała wystąpienie premiera w KPRM lub ministra Sikorskiego w Sejmie, połowę ekranu wypełniały maszerujące po zmroku niemieckie wojska w czarnych mundurach i z pochodniami. Te ujęcia z uroczystego pożegnania z armią kanclerz Niemiec Angeli Merkel w 2021 roku przypominały marsze nazistowskich wojsk sprzed II wojny światowej. Scenom towarzyszyły paski: "Prezydent zatrzymał niemieckich geszefciarzy", "Prezydent zatrzymał niemiecki przemarsz przez Polskę".

Gen. Mirosław Różański napisał: "Dzisiaj Zwierzchnik Sił Zbrojnych wyraził brak zaufania wobec Szefa Sztabu Generalnego WP i Szefa Agencji Uzbrojenia. Liczę, że oficerowie zachowają się jak należy". Republika pisała wtedy na paskach: "Różański wzywa do zamachu stanu" lub "Różański i Koalicja Tuska nową Targowicą".

Podczas piątkowej manifestacji poparcia dla prezydenckiego weta Tomasz Sakiewicz – redaktor naczelny Republiki – przekonywał, że w programie SAFE były zapisane 3 mld – nie podał waluty – "na propagandę dla dziennikarzy", by nakłonili Polaków do przyjęcia projektu. "Nie było w historii tak wielkiego przekupstwa dziennikarzy, publicystów i analityków" – przekonywał zebranych przed pałacem prezydenckim.

"Te paski powinny podlegać analizie KRRiT"

Prof. Katarzyna Bąkowicz, badaczka dezinformacji i medioznawczyni z Uniwersytetu SWPS, przyznaje, że początkowo uznawała paski Republiki publikowane na X za fejki – tak dalekie są od realiów. – Te paski totalnie zakłamują rzeczywistość, nie przedstawiają faktów. Występuje w nich bardzo charakterystyczne dla dezinformacji zjawisko – omijanie faktów i nadawanie im zupełnie innego znaczenia i narracji – mówi badaczka.

Czytaj też: TVN 24: Arleta Zalewska zadebiutowała w "Faktach po Faktach", a Patryk Michalski w "Jeden na jeden"

Jej zdaniem treści pasków charakteryzują się wysoką emocjonalnością, sugerują zagrożenia dla obecnej władzy prezydenckiej, a nawet wojnę, dzięki czemu silnie oddziałują na widzów, mobilizują elektorat PiS i prowadzą do dalszej polaryzacji społeczeństwa. – W mojej opinii, te paski powinny podlegać analizie KRRiT pod kątem etyki. Bo to tak rażące łamanie zasad etyki dziennikarskiej, że trudno przejść obok tego obojętnie – dodaje badaczka z Uniwersytetu SWPS.

Zapytaliśmy rzeczniczkę prasową KRRiT, czy Rada otrzymała już skargi w sprawie pasków w telewizji Republika, czy będzie podejmowała jakieś kroki oraz czy uważa, iż tak powinny wyglądać treści przekazywane przez "telewizję informacyjną". Dotychczas nie otrzymaliśmy odpowiedzi.

Rząd Donalda Tuska przekonywał, że pieniądze z unijnego programu SAFE są kluczowe dla modernizacji armii oraz bezpieczeństwa państwa. Prezydent Karol Nawrocki zdecydował jednak, że nie podpisze ustawy zapewniającej Polsce pozyskanie dodatkowych środków na finansowanie zbrojeń.

Czytaj też: Według sądu Samuel Pereira nie zniesławił Romana Giertycha. Wyrok jest prawomocny

(KB, 16.03.2026)