RPO apeluje o ograniczenie działalności wydawniczej samorządów

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek przedstawił Związkowi Miast Polskich stanowisko dotyczące projektu nowelizacji Ustawy o radiofonii i telewizji. Podtrzymuje postulat wprowadzenia przepisów ograniczających możliwość wydawania prasy przez jednostki samorządu terytorialnego.

RPO wskazuje na rozbieżność między treścią aktualnego projektu a wcześniejszymi założeniami resortu z 30 października 2025 roku.

Negatywne skutki wydawania prasy przez władzę

Pierwotne plany przewidywały zasadnicze ograniczenie aktywności medialnej samorządów, zawężając ją wyłącznie do wydawania biuletynów informacyjnych. Takie publikacje miały być pozbawione treści reklamowych i publicystycznych, a ich zawartość miała ograniczać się do informacji o działalności danej jednostki z wyraźnym wskazaniem źródła finansowania. W obecnym kształcie projektu przepisy te nie zostały uwzględnione.

Czytaj też: Szefowa SDP Jolanta Hajdasz przeciwna likwidacji prasy samorządowej

Od 2016 roku RPO regularnie podnosi kwestię negatywnych skutków wydawania prasy przez organy władzy lokalnej. W najnowszej opinii opiera swoje stanowisko na analizie standardów Konstytucji RP (m.in. art. 14, 20 i 54) oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Argumentacja opiera się na dwóch filarach. Pierwszy to zależność służbowa i finansowa osób przygotowujących materiały w mediach samorządowych. Jego zdaniem są one zależne od aktualnych władz, co może uniemożliwiać rzetelne sprawowanie funkcji kontrolnej nad działaniami administracji.

Drugi argument to zaburzenie konkurencji. Wydawanie prasy przez samorządy przy wsparciu środków publicznych i zasobów urzędowych odbywa się poza zasadami rynkowymi. Prowadzi to do trudnej sytuacji niezależnych mediów lokalnych oraz ich potencjalnego uzależnienia od systemów publicznych dofinansowań.

Państwo ma obowiązek zagwarantowania pluralizmu

RPO odpowiedział na krytyczną ocenę swojego stanowiska sformułowaną przez Związek Miast Polskich. Marcin Wiącek podtrzymał dotychczasową opinię, podkreślając, że nie wynika ona z niechęci do samorządów, lecz jest efektem analizy norm prawnych.

Czytaj też: 3… 2… 1… Zero. Wchodzimy do redakcji portalu Zero.pl i sprawdzamy, jak wystartował

Według RPO państwo ma obowiązek zagwarantowania pluralizmu mediów oraz zapewnienia obywatelom dostępu do bezstronnych i rzetelnych informacji, pochodzących od podmiotów instytucjonalnie i ekonomicznie niezależnych od władzy publicznej.

Związek Miast Polskich oraz Związek Województw RP wyraziły zadowolenie z usunięcia zakazu wydawniczego dla samorządów z ustawy medialnej. Według samorządowców wprowadzenie całkowitego zakazu wydawania mediów byłoby niezgodne z prawem UE (EMFA), które definiuje "publicznych dostawców usług medialnych". Drugi argument to fakt, że w wielu mniejszych gminach gazeta samorządowa jest jedynym źródłem informacji o życiu lokalnym.

Czytaj też: Tamten świat się skończył. Rozmowa z Dziennikarzem Roku 2025 Michałem Przedlackim

(PAR, 09.03.2026)